İslam ilim dünyasının önemli isimlerinden Şah Veliyyullah Ed-Dihlevi’nin yaşamı, medrese çalışmaları ve geride bıraktığı eserleri.
Hindistan İslam düşünce tarihinde önemli bir yere sahip olan Şah Veliyyullah Ed-Dihlevi, 3 Mart 1703 tarihinde Delhi’nin Muzaffernagar bölgesinde dünyaya geldi. İlk eğitimini babasından alan Ed-Dihlevi, küçük yaşta Kur’an-ı Kerim’i ezberleyerek ilim hayatına adım attı. Şeyh Muhammed Efdal es-Siyâlkûtî’den aldığı eğitimlerle yetkinleşen isim, 14 yaşında seyrüsülûkünü tamamlayarak babasından hilâfet aldı.
Babasının vefatının ardından Rahîmiyye Medresesi’nde ders vermeye başlayan Ed-Dihlevi, on iki yıl içerisinde eğitim halkasını önemli ölçüde genişletti. Sultan Muhammed Şah’ın desteğiyle büyüyen kurum, zamanla Delhi Dârü’l-Ulûmu adıyla anılmaya başlandı. Hindistan’ın hadis ve tefsir odaklı üç büyük eğitim merkezinden biri haline gelen medrese, bölgedeki ilmi geleneğin güçlenmesine katkı sağladı.
Hac ziyareti vesilesiyle bulunduğu Mekke ve Medine’de 14 ay kalan alim, burada hadis ve İslami ilimler üzerine çalışmalarını derinleştirdi. Toplum, siyaset ve eğitim alanlarında reformist fikirler geliştiren Şah Veliyyullah Ed-Dihlevi, 20 Ağustos 1762’de Delhi’de vefat etti. Cenazesi, Eski Delhi’deki Münhediyân Mezarlığı’na defnedildi.
Alim, geride pek çok kıymetli eser bıraktı. Dinî hükümlerin hikmetlerini incelediği Hüccetullahi’l-bâliğa, tefsir usulüne dair el-Fevzü’l-kebîr fî usûli’t-tefsîr ve Farsça Kur’an tercümesi olan Fethu’r-rahmân fî tercemeti’l-Kur’ân, öne çıkan çalışmaları arasında yer alıyor.
Yorum Yap