İslam ahlakında hoşgörü, sadece bir tahammül süreci değil; sevgi, şefkat ve hukuku gözeten ahlaki bir erdemdir.
İslam inancında hoşgörü ve müsamaha, bireylerin birbirine karşı sevgi, anlayış ve kolaylık temelinde bir ilişki kurmasını ifade eden temel ahlaki erdemler arasında yer alır. Hz. Peygamber, müminlere yönelik tavsiyesinde, “Siz kolaylaştırıcı olarak gönderildiniz, zorlaştırıcı olarak değil” ifadeleriyle toplumsal ilişkilerde sertlik yerine yumuşak huyluluğu esas almıştır.
Hoşgörü, kişinin gücü yettiği halde öfkesini kontrol ederek affedici olmayı seçmesi olarak tanımlanır. Hz. Peygamber, ticaret hayatında alışverişin ve borç ödemenin müsamahalı olanını teşvik etmiş; ailevi ve sosyal ilişkilerde ise kaba sözlerden kaçınmayı, kötülüğe aynıyla karşılık vermemeyi öğütlemiştir. Enes b. Mâlik, on yıl süren hizmeti boyunca Peygamberin kendisine hiçbir konuda sert bir serzenişte bulunmadığını belirtmiştir.
İslam’da hoşgörü, toplumsal düzeni bozacak veya hukuku çiğneyecek fiilleri kapsamaz. Zulme, iftiraya, aile mahremiyetinin ihlaline ve haksızlığa müsamaha gösterilmesi, erdemli bir davranış olarak kabul edilmez. Kamu hukukunu ilgilendiren suçlarda, suçlunun affedilmesi toplumsal düzenin zedelenmesine yol açtığı için cezai müeyyidelerin uygulanması esastır.
Farklı inanç gruplarına karşı sergilenen hoşgörü, İslam tarihinin erken dönemlerinden itibaren devlet politikası olarak benimsenmiştir. Medine Sözleşmesi ve Mekke’nin fethi gibi olaylar, inanç özgürlüğünün korunmasında Peygamberin tutumunu yansıtan tarihsel örneklerdir. Günümüzde küresel çapta yaşanan şiddet ve nefret olaylarının çözümü için bu ahlaki prensiplerin yeniden hatırlanması önem taşımaktadır.
Yorum Yap